Welcome to Odisha State Archaeology
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ୱାଗତ
ओडिशा राज्य पुरातत्व में आपका स्वागत है
About Nilamadhava Temple
ଶ୍ରୀ ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ
नीलमधवा मंदिर के बारे में
Nilamadhava Temple, Kantilo, Nayagarh
ଶ୍ରୀ ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର , କଣ୍ଟିଲୋ, ନୟାଗଡ଼
नीलमाधव मंदिर, कांतिलो, नयागढ़
Sri Nilamadhava Temple is very old and famous Lord Vishnu temple which is near to the bank of Mahanadi, in Kantilo, Odisha, India. It is present near to the twin hills with a surrounding forest. Lord Siddheswar is also present which is another highlight of the place. Lord Nilamadhav occupies a central position in the cult of Lord Jagannath. Even now also Lord Nilamadhava shrine is present on the right side of Lakshmi temple in Puri Jagannath Temple. Kantilo is situated near the river bank of Mahanadi which comes in a block called Khandapada, in Nayagarh District. Nearest railway station is Nayagarh Town and nearest airport is Bhubaneswar. It is advisable that if you are planning to come by train its better to get down at Bhubaneswar station because from there you will get frequent buses to Kantilo. Roads are connected to Kantilo which offer regular bus services. It is 82 km from state capital Bhubaneswar and 33 km from Nayagarh town. The temple’s design follows traditional Kalinga (Odishan) temple architecture with a rekha deul (curvilinear tower) and adjoining jagamohana (assembly hall), reflecting influences typical of medieval Odishan shrines.
ଶ୍ରୀ ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଣ୍ଟିଲୋଠାରେ ମହାନଦୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିର। ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଯମଜ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀର ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶେଷତା। ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉପାସନା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଭୁ ନୀଳମାଧବଙ୍କର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ପୁରୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରଭୁ ନୀଳମାଧବଙ୍କ ଏକ ମନ୍ଦିର ରହିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। କଣ୍ଟିଲୋ ମହାନଦୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏହା ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏହା ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୮୨ କିଲୋମିଟର ଏବଂ ନୟାଗଡ଼ ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୩୩ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ହେଉଛି ନୟାଗଡ଼ ଟାଉନ ଏବଂ ନିକଟତମ ବିମାନବନ୍ଦର ହେଉଛି ଭୁବନେଶ୍ୱର। କଣ୍ଟିଲୋକୁ ସଡ଼କପଥରେ ନିୟମିତ ବସ୍ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି। ରେଳପଥରେ ଆସୁଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଷ୍ଟେସନରେ ଓହ୍ଲାଇବା ସୁବିଧାଜନକ ହୋଇପାରେ, କାରଣ ସେଠାରୁ କଣ୍ଟିଲୋ ଅଭିମୁଖେ ନିୟମିତ ବସ୍ ସେବା ମିଳିଥାଏ। ମନ୍ଦିରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ କଳିଙ୍ଗ (ଓଡ଼ିଆ) ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ କରେ। ଏଥିରେ ଗର୍ଭଗୃହ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ରେଖା ଦେଉଳ (ବକ୍ରରେଖୀୟ ଶିଖର) ଏବଂ ଏହା ସହ ସଂଲଗ୍ନ ଜଗମୋହନ (ସଭାଗୃହ) ରହିଛି। ଏହି ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟର ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରାର ସମନ୍ୱୟ ଯୋଗୁଁ କଣ୍ଟିଲୋର ଶ୍ରୀ ନୀଳମାଧବ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ।
श्री नीलमधव मंदिर भगवान विष्णु का एक बहुत प्राचीन और प्रसिद्ध मंदिर है, जो ओडिशा राज्य के कांतिलो में महानदी नदी के किनारे स्थित है। यह मंदिर दो पहाड़ियों के पास, घने जंगल से घिरा हुआ है। यहां भगवान सिद्धेश्वर का भी एक विशेष स्थान है, जो इस स्थान की एक और विशेषता है। भगवान नीलमधव भगवान जगन्नाथ की पूजा-अर्चना में केंद्रीय स्थान रखते हैं। आज भी पुरी जगन्नाथ मंदिर में लक्ष्मी मंदिर के दाहिनी ओर भगवान नीलमधव का मंदिर मौजूद है। कांतिलो महानदी नदी के किनारे स्थित है, जो नयागढ़ जिले के खंडपाड़ा नामक ब्लॉक में आता है। निकटतम रेलवे स्टेशन नयागढ़ टाउन है और निकटतम हवाई अड्डा भुवनेश्वर है। यदि आप ट्रेन से आने की योजना बना रहे हैं, तो भुवनेश्वर स्टेशन पर उतरना बेहतर होगा, क्योंकि वहां से कांतिलो के लिए नियमित बसें उपलब्ध हैं। कांतिलो तक सड़कें अच्छी तरह से जुड़ी हुई हैं और नियमित बस सेवाएं उपलब्ध हैं। यह राज्य की राजधानी भुवनेश्वर से 82 किमी और नयागढ़ टाउन से 33 किमी दूर है। मंदिर का डिजाइन पारंपरिक कलिंग (ओडिशा) मंदिर वास्तुकला का अनुसरण करता है, जिसमें एक रेखा देउल (घुमावदार मीनार) और उससे सटा हुआ जगमोहन (सभा कक्ष) है, जो मध्ययुगीन ओडिशा के मंदिरों के विशिष्ट प्रभावों को दर्शाता है।
Visitor Facilities
ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା
आगंतुक सुविधाएँ
Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience
ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ
एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना
🏛
Site Museum
ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ
साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭
Informational Signage
ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ
सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶
Visitor Pathways
ପରିଦର୍ଶକ ପଥ
आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻
Basic Amenities
ମୌଳିକ ସୁବିଧା
साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗
Parking Facility
ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା
पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡
Protected Monument
ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ
संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location
ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ
स्मारक का विवरण और स्थान
Experience Odisha’s sacred heritage at its heart
ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ
ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें
Type of Monument
ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର
स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date
ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ
अधिसूचना एवं दिनांक

8th May 2015

8th May 2015

8th May 2015

Geo-Coordinates
ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ
भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality
ସ୍ଥାନ
स्थान

Kantilo

କଣ୍ଟିଲୋ

कांतिलो

District
ଜିଲ୍ଲା
जिला

Nayagarh

ନୟାଗଡ଼

नयागढ़

Date / Period
ତାରିଖ / କାଳ
तिथि / काल

18th-19th Century CE

18th-19th Century CE

18th-19th Century CE