Welcome to Odisha State Archaeology
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ୱାଗତ
ओडिशा राज्य पुरातत्व में आपका स्वागत है
About Isanesvara Temple
ଈଶାନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ବିଷୟରେ
इसानेश्वर मंदिर के बारे में
Isanesvara Temple, Rairangpur, Mayurbhan
ଈଶାନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ରାଇରଙ୍ଗପୁର, ମୟୂରଭଞ୍ଜ
इसानेश्वर मंदिर, रायरंगपुर, मयूरभान
The Isanesvara Temple is in Rairangpur, Mayurbhanj, likely refers to the ancient, historically significant Isanesvara Siva Temple, a 11th-century temple dedicated to Lord Shiva, known for its early architecture, though it is a smaller shrine, but very famous and an important spiritual hub with many ancient temples. The temple’s principal focus is on Lord Shiva as Isanesvara. Local devotees would traditionally perform linga puja and Shiva rituals such as Abhishekam, Rudrabhishek, and observances on Mahashivaratri. Rairangpur is a culturally vibrant town with a mix of tribal and Odia traditions; local festivals such as Makar Parba, Ratha Yatra, Uda Parba (Shiva festival), and Mahashivaratri are celebrated with community participation. This temple is one of the state protected monuments of Odisha. The Odisha State Archaeology carries out its conservation work from time to time. From an archaeological and tourism point of view, the conservation and protection of this historical site is very important for the future generations.
ମୟୂରଭଞ୍ଜର ରାଇରଙ୍ଗପୁରରେ ଥିବା ଈଶାନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ, ଐତିହାସିକ ମନ୍ଦିର ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଈଶାନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିରକୁ ବୁଝାଏ, ଏହା ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମନ୍ଦିର ଯାହା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ, ଯାହା ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ଯଦିଓ ରାଇରଙ୍ଗପୁର ଉଲ୍ଲେଖ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କିମ୍ବା ଏକ ଛୋଟ ମନ୍ଦିର ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ, ଏହା ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କେନ୍ଦ୍ର। ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଈଶାନେଶ୍ୱର ଭାବରେ। ସ୍ଥାନୀୟ ଭକ୍ତମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ଏବଂ ଶିବ ପୂଜା ଯେପରିକି ଅଭିଷେକ, ରୁଦ୍ରଭିଷେକ ଏବଂ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପାଳନ କରନ୍ତି । ରାଇରଙ୍ଗପୁର ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ସହର ଯାହା ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାର ମିଶ୍ରଣ ସହିତ ପାଳିତ ହୁଏ; ମକର ପର୍ବ, ରଥ ଯାତ୍ରା, ଉଡା ପର୍ବ (ଶିବ ପର୍ବ), ଏବଂ ମହାଶିବରାତ୍ରି ଭଳି ସ୍ଥାନୀୟ ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ସାମୁଦାୟିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସମୟ ସମୟରେ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳୀର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।
रायरांगपुर, मयूरभंज में स्थित ईशानेश्वर मंदिर संभवतः प्राचीन, ऐतिहासिक रूप से महत्वपूर्ण ईशानेश्वर शिव मंदिर को संदर्भित करता है। यह 11वीं शताब्दी का मंदिर भगवान शिव को समर्पित है और अपनी प्रारंभिक वास्तुकला के लिए प्रसिद्ध है। हालांकि यह एक छोटा मंदिर है, लेकिन यह बहुत प्रसिद्ध है और कई प्राचीन मंदिरों के साथ एक महत्वपूर्ण आध्यात्मिक केंद्र है। मंदिर का मुख्य केंद्र भगवान शिव को ईशानेश्वर के रूप में समर्पित करता है। स्थानीय भक्त पारंपरिक रूप से लिंग पूजा और शिव अभिषेक, रुद्राभिषेक जैसे अनुष्ठान करते हैं और महाशिवरात्रि के उपलक्ष्यों का पालन करते हैं। रायरांगपुर एक सांस्कृतिक रूप से जीवंत शहर है जिसमें आदिवासी और ओडिया परंपराओं का मिश्रण है; मकर पर्व, रथ यात्रा, उदा पर्व (शिव पर्व) और महाशिवरात्रि जैसे स्थानीय त्योहार सामुदायिक भागीदारी के साथ मनाए जाते हैं। यह मंदिर ओडिशा के राज्य संरक्षित स्मारकों में से एक है। ओडिशा राज्य पुरातत्व विभाग समय-समय पर इसका संरक्षण कार्य करता है। पुरातात्विक और पर्यटन की दृष्टि से, इस ऐतिहासिक स्थल का संरक्षण और सुरक्षा भावी पीढ़ियों के लिए अत्यंत महत्वपूर्ण है।
Visitor Facilities
ପରିଦର୍ଶକ ସୁବିଧା
आगंतुक सुविधाएँ
Ensuring a Comfortable & Enriching Heritage Experience
ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ଏକ ମନୋରମ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଅନୁଭବ
एक आरामदायक और समृद्ध विरासत अनुभव सुनिश्चित करना
🏛
Site Museum
ସାଇଟ୍ ସଂଗ୍ରହାଳୟ
साइट संग्रहालय

Explore rare Buddhist sculptures, seals, copper plates, and archaeological artifacts discovered during excavations.

ଖନନ ସମୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ବିରଳ ବୌଦ୍ଧ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୋହର, ତମ୍ବା ପ୍ଲେଟ୍ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ ।

खुदाई के दौरान मिली दुर्लभ बौद्ध मूर्तियों, मुहरों, तांबे की प्लेटों और आर्कियोलॉजिकल चीज़ों को देखें ।

🧭
Informational Signage
ସୂଚନାଦାୟୀ ଫଳକ
सूचनात्मक संकेत

Clear display boards and interpretive panels provide historical insights across the monument complex.

ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ମାରକୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

साफ़ डिस्प्ले बोर्ड और समझाने वाले पैनल पूरे स्मारक परिसर में ऐतिहासिक जानकारी देते हैं ।

🚶
Visitor Pathways
ପରିଦର୍ଶକ ପଥ
आगंतुक मार्ग

Designated walking paths allow safe and easy access to stupas, monasteries, and shrines.

ସ୍ତୂପ, ମଠ ଏବଂ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକୁ ସୁବିଧାରେ ଏବଂ ନିରାପଦ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ସୁନ୍ଦର ପଦଯାତ୍ରୀ ପଥ ।

पैदल चलने के लिए बने रास्ते स्तूपों, मठों और पवित्र जगहों तक सुरक्षित और आसान पहुँच देते हैं ।

🚻
Basic Amenities
ମୌଳିକ ସୁବିଧା
साधारण सुविधाएं

Drinking water facilities, resting areas, and public conveniences are available for visitors.

ପରିଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ପାନୀୟ ଜଳ, ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ ପରି ବିଭିନ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ।

विज़िटर्स के लिए पीने के पानी की सुविधा, आराम करने की जगह और पब्लिक सुविधाएं मौजूद हैं ।

🚗
Parking Facility
ପାର୍କିଂ ସୁବିଧା
पार्किंग सुविधा

Designated parking space is available near the entrance for private vehicles and tourist buses.

ଘରୋଇ ଯାନବାହନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ବସ୍ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନ ଉପଲବ୍ଧ ।

प्राइवेट गाड़ियों और टूरिस्ट बसों के लिए एंट्रेंस के पास तय पार्किंग की जगह मौजूद है ।

🛡
Protected Monument
ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ମାରକୀ
संरक्षित स्मारक

Maintained and preserved under national heritage protection for future generations.

ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ 'ଜାତୀୟ ଐତିହ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା' ଅଧୀନରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ।

आने वाली पीढ़ियों के लिए नेशनल हेरिटेज प्रोटेक्शन के तहत मेंटेन और सुरक्षित रखा गया।

We request all visitors to help preserve this historic treasure by maintaining cleanliness and respecting the monument.

ଆମେ ସମସ୍ତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ ଯେ ସେମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ବଜାୟ ରଖି ଏବଂ ସ୍ମାରକୀକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଐତିହ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ସଂରକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ ।

हम सभी विज़िटर्स से रिक्वेस्ट करते हैं कि वे साफ़-सफ़ाई बनाए रखकर और स्मारक का सम्मान करके इस ऐतिहासिक खजाने को बचाने में मदद करें ।

Monument Details & Location
ସ୍ମାରକୀ ବିବରଣୀ ଏବଂ ସ୍ଥାନ
स्मारक का विवरण और स्थान
Experience Odisha’s sacred heritage at its heart
ହୃଦୟରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ପବିତ୍ର ଐତିହ୍ୟ
ओडिशा की पवित्र विरासत का अनुभव करें
Type of Monument
ସ୍ମାରକୀର ପ୍ରକାର
स्मारक का प्रकार

Hindu monuments/sites

ହିନ୍ଦୁ ସ୍ମାରକ/ସ୍ଥଳ

हिंदू स्मारक/स्थल

Notification & Date
ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଓ ତାରିଖ
अधिसूचना एवं दिनांक

16th July 2023

16th July 2023

16th July 2023

Geo-Coordinates
ଭୌଗୋଳିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଙ୍କ
भौगोलिक निर्देशांक

Latitude:
Longitude:

ଅକ୍ଷାଂଶ:
ଦ୍ରାଘିମାଂଶ:

अक्षांश:
देशांतर:

Locality
ସ୍ଥାନ
स्थान

Rairangpur

ରାଇରଙ୍ଗପୁର

रायरंगपुर

District
ଜିଲ୍ଲା
जिला

Mayurbhanj

ମୟୂରଭଞ୍ଜ

मयूरभान

Date / Period
ତାରିଖ / କାଳ
तिथि / काल

11th Century CE

11th Century CE

11th Century CE